Je kunt de wereld in tweeën splitsen: een wereld die zich in je omgeving afspeelt en een (binnen)wereld die je tussen je oren maakt. In je binnenwereld heb je allerlei eerdere ervaringen als verhalen opgeslagen. Ieder verhaal heeft een eigen lading of norm: mooi, koud, veilig enzovoort. Allerlei ervaringen hoe je met bepaalde situaties bent omgegaan, hebben een bepaald verhaal over jezelf gemaakt, dat is je zelfbeeld. Je hebt verschillende zelfbeelden opgeslagen in je binnenwereld.
Hoe belangrijker een verhaal voor je is, des te meer gaat je filter openstaan voor gegevens die met dat verhaal te maken hebben. In je binnenwereld vindt er een aantal processen plaats nadat gegevens zijn binnengekomen. Allereerst associeer je: je stelt jezelf de vraag waar je dit eerder hebt meegemaakt. Als je al die verhalen bij elkaar gezocht hebt, ga je het geheel evalueren. Na die evaluatie kies je uiteindelijk om dat gedrag te vertonen dat de hoogste opbrengst heeft. Dit gehele proces gebeurt in fracties van seconden en grotendeels onbewust.
Er is een aantal opbrengsten die je bewust en onbewust door je gedrag kunt nastreven: blijven leven en dus niet sterven, geen fysieke pijn, zintuigprikkeling, gelijk hebben, financiële consequenties, instant pleasure, het bewijs dat je ertoe doet. Deze laatste opbrengst, het ertoe doen, is op twee manieren te bereiken. In de eerste plaats kun je ervoor zorgen dat je een bepaalde positie in de omgeving afdwingt (die opbrengst vormt de basis voor je egoschil). In de tweede plaats kun je ervoor zorgen dat je door het beste van jezelf te geven iets in je omgeving creëert; door het waarnemen van die creatie ervaar je het plezierige gevoel dat je ertoe doet (die opbrengst vormt de basis voor je authenticiteitsschil). Als je je gedrag wilt veranderen is het eerst van belang om de opbrengst van je oude gedrag te doorgronden, want je gaat pas je gedrag veranderen als je nieuwe gedrag meer opbrengt dan het oude. Pas als je de opbrengst kent en beheerst, beheers je je gedrag.
Ons gedrag wordt aangestuurd door twee diepere drijfveren: angst (iets voorkomen) en creatie (iets realiseren). Dit heet consequentiedenken. De kunst van authentiek leiderschap is om de creatiedrijfveer leidend te laten zijn in je gedrag en eventuele angstdrijfveren te onderkennen en om weten te zetten in creatiedrijfveren. Authentiek leiderschap is jezelf en anderen kunnen leiden vanuit de creatiedrijfveer. Wat daarbij helpt is een duidelijke visie waar je naartoe wilt werken. Een sterke visie opent je filter voor gegevens die nodig zijn om die visie te realiseren. Een sterke visie verandert daarmee je waarneming van de omgeving. Je selectieve perceptie is dus te beïnvloeden.
Als een bepaald beeld heel sterk in je binnenwereld verankerd is, zal je gedrag daar onbewust naartoe sturen. Dat proces noemen we een self-fulfilling prophecy. Als angst leidend blijft in je gedrag, is er door de self-fulfilling prophecy grote kans dat op de lange termijn de angst uitkomt. Als een uitdagende visie leidend is voor je gedrag, is er door de self-fulfilling prophecy grote kans dat op de lange termijn de visie gerealiseerd wordt. Gedrag dat de self-fulfilling prophecy versterkt is je selftalk. Bij Selftalk zeg je tegen jezelf wat je van een bepaalde situatie vindt. Negatieve selftalk haalt je naar beneden. Positieve selftalk pept je op.
Zelf verantwoordelijk zijn is een groot goed. Maar waar ben je verantwoordelijk voor? Je bent niet altijd verantwoordelijk voor de zaken die je overkomen, maar je bent wel altijd verantwoordelijk voor de keuze die je maakt over wat je met een situatie gaat doen. Je bent ook verantwoordelijk voor de positieve en negatieve consequenties die uit die keuze voortkomen, voor zover ze redelijkerwijs te overzien zijn.
Verantwoordelijkheid moet niet verward worden met schuld. Veel mensen kwijnen weg door schuldgevoelens. Schuld uit het verleden kan omgezet worden in verantwoordelijkheid voor het hier en nu.
Op de gedragsschil luidt de probleemstelling: Wat ga ik doen om het probleem met mijn omgeving op te lossen? Wat ga ik doen om weer gelukkig te zijn? Je kunt vier dingen doen: klagen, accepteren, weggaan of aanpakken. Het is jouw verantwoordelijkheid welke keuze je maakt. Bij iedere keuze ben je verantwoordelijk voor de consequenties die uit je keuze voortkomen.